Informatiebeheer - Kanaal

Documentation et télecommunication

webmaster — Wed, 09 Nov 2022 14:09:27 +0000

Afbeelding:

Soort:

Schema

Schema: Documentation et télecommunication. 1920

Lijkt een beetje op Teams of Zoom avant la lettre

Labels:

Een eenvoudig schematisch model

webmaster — Wed, 02 Sep 2020 11:10:05 +0000

Afbeelding:

Soort:

Schema

Het model

Dit schema is een weergave van een eenvoudig informatiemodel dat een perspectief kan bieden op structuur, semantiek en de eigenschappen van het digitaal werken.1 In dit schema zijn een achttal objecten opgenomen die vanuit het perspectief van het informatiebeheer (informatie- en archiefmanagement) van belang zijn. Onder digitaal werken wordt hier begrepen het in de context van de betrokken organisatie(s) volledig digitaal ondersteunen van processen, projecten of andere activiteiten waarbinnen met behulp van beschikbare functionaliteiten digitale informatie wordt verwerkt, ongeacht de locatie waar gewerkt wordt en ongeacht de locatie waar de informatie zich bevindt. Digitale informatie kan zijn informatie die in oorsprong al digitaal is (born digital) of bestaande informatie in papieren vorm die is gedigitaliseerd. In geval van ketens is er sprake van meer dan een organisatie.

Schematisch is er sprake van een

Definiërend niveau
1. Zaaktype (1) - Beschrijving van gemeenschappelijke kenmerken van zaken van het zelfde type. Alle processen, projecten of andere activititeiten die een begin en een eind kennen worden in dit model als zaak beschouwd.2
2. Documenttype (2) - Beschrijving van gemeenschappelijke kenmerken van documenten van hetzelfde type.
Uitvoerend niveau
1. Zaak (3) - De uitvoering van een zaak van een bepaald type. Definitie van een zaak is ‘een eindig complex van handelingen gericht op een bepaald doel’
2. Informatieobject (4) - ‘vastgelegde informatie ongeacht vorm of medium, die als eenheid kan worden behandeld
Technisch niveau
1. Applicatie (5) - Toepassing met functionaliteiten voor gebruik, hergebruik en beheer van de informatie-objecten (4) en digitale bestanden (6).
2. Digitaal bestand (6) - De digitale drager van de informatie
3. Bestandsformaat (7) - Code volgens welke digitale gegevens op een gegevensdrager zijn opgeslagen
4. Opslag (8) - Technische faciliteit met behulp waarvan de applicaties en bestanden zijn opgeslagen voor gebruik, hergebruik en beheer.

Semantiek

Semantisch gezien bestaan de volgende onderlinge relaties.

Een zaaktype (1) definieert een zaak (3) en bevat een overzicht van minimaal te gebruiken documenttypen (2).
Een documenttype (2) definieert een informatieobject (4)
Een zaak (3) bevat de informatie van een zaaktype (1)
Bij de uitvoering van een zaak (2) wordt gebruik gemaakt van een of meer applicaties (5)
Bij een zaak (3) horen een of meer informatieobjecten (4) van een bepaald documenttype (2)
Een informatieobject (4) wordt opgenomen in een of meer digitale bestanden (6)
Digitale bestanden (6) zijn van een bepaald bestandsformaat (7)
Een applicatie (5) verwerkt digitale bestanden (6)
Een applicatie (5) bestaat uit digitale bestanden (6)
Een applicatie (5) staat op een opslagmedium (8) of op meer opslagmedia (8)
Een digitaal bestand (6) staat op een opslagmedium (8) of op meer opslagmedia (8)

Van elk object kan bepaald worden welke metadata vast te leggen is. Het model kan een basis zijn voor een overzicht .

Kanalen

Kanalen zijn niet opgenomen als apart object. DIt zijn de processen, functionaliteiten en technieken waarmee gegevens aan een proces of zaken beschikbaar worden gesteld of waarmee gegevens vanuit een zaak of proces aan belanghebbenden beschikbaar worden gesteld. Als middel voor communicatie en uitwisseling zijn ze te beschouwen als integraal onderdeel van een zaak of proces.3

Het is wel noodzakelijk voor bewijs en reconstructie dat bij de procesbeschrijvingen ook informatie over de kanalen wordt vastgelegd.

Voorbeelden van kanalen zijn

het postproces,
een email cliënt,
digitale loketten met berichtenverkeer,
werkstations en tablets en dergelijke,
apps die toegang geven tot functionaliteiten en data
social media als Twitter, WhatsApp, Telegram etc.

Relatie met andere standaarden of referentiekaders

In tegenstelling tot bijvoorbeeld het TMLO en de NEN 23081 zijn in dit model een record, de actor en de uitgevoerde of uit te voeren verwerkingen geen aparte objecten. Een record is geen zelfstandig object maar een concept (abstractie). Op basis van de context van een geheel van gegevens kan bepaald worden of het gaat om een of meer records. Het begrip record kan dan gebruikt worden als kenmerk. Wanneer een onderscheid tussen records en non-records niet relevant is is het gebruik van dit kenmerking ook niet relevant. Een actor is in dit model een van de kenmerken. De verwerkingen zijn te beschouwen als zelfstandige zaaktypen. De verwerking van de gegevens gecreeerd of ontvangen tijdens de uitvoering van dit type zaken is dan ook tussen de andere zaken terug te vinden.

En nu?

Het hier geschetste model kan de basis zijn van een metagegevensschema zoals omschreven in artikel 19 van de Archiefregeling. Het is wel aan te raden dan een verwijzing in de vorm van een concordantie naar de NEN ISO 23081 of afgeleiden daarvan, zoals het TMLO of opvolgers daarvan, samen te stellen.

[Aanpassingen gemaakt op 8/8/2020]

1. Krijtenburg, D., van Gelder J., van Bergen L., Mesdag T., Brattinga M., Janssen P., et al.
(2020). MIM - Metamodel Informatie Modellering.
2. Zie het "concept of the something" in R.S. Jonker, A perfect match? Connecting partners in the labyrinth of information en de pagina net de titel Het Iets
3. Zie ook de pagina met de titel Vormen van communicatie

Album:

Levenscyclus:

1.1 Definitie

Informatiemodel:

Labels:

Principles of Access to Archives

webmaster — Wed, 03 Jul 2019 20:22:20 +0000

Levenscyclus:

1.1 Definitie

Informatiemodel:

Kanaal

Trefwoord:

Datum eerste publicatie:

woensdag, 3 juli 2019 - 10:16pm

Records Management Uitwisselingsmodel

webmaster — Mon, 24 Apr 2017 18:55:25 +0000

Afbeelding:

Soort:

Schema

De inhoud van deze bijdrage is in een iets aangepaste en geactualiseerde vorm opgenomen in het onderstaande Engelstalige essay

The content of this contribution is in adapted and updated form included in the following English-language essay :

Jonker, R, A perfect match? Connecting partners in the labyrinth of information,
In Frans Smit, Arnoud Glaudemans and Rienk Jonker (eds.), Archives in liquid times, Stichting Archiefpublicaties, 's Gravenhage, 2017. (p. 72-91)

Dit Engelstalige schema geeft weer hoe vanuit het perspectief van het records management het uitwisselen (zenden en ontvangen) van informatie er uitziet. Het is een heel algemeen model. Heel kort gezegd wordt vanuit elk proces, procect of andere activiteit, als context, informatie gefixeerd in een informatieobject. Dit geheel wordt ingepakt in een eveloppe (wrapper) verzonden. De ontvangende kant neemt het pakketje in ontvangst, pakt het object uit en neemt het met de benodigde metadata,bijvoorbeeld ook afkomstig uit de enveloppe, op bij het project, proces of andere activiteit in zijn eigen context. Deze vorm van uitwisseling vindt op elke plek en op elk abstractieniveau plaats.

Dit vindt in feite plaats op het moment dat bijvoorbeeld

informatie direct wordt uitgewisseld tussen of in processen, projecten of andere activiteiten
informatie wordt uitgewisseld via berichtenverkeer, chat, briefwisseling,
informatie op websites wordt gepubliceerd, open datasets beschikbaar worden gesteld,
informatie door de ene partij aan de andere wordt overgedragen, een actie die een verplaatsing of migratie inhoudt waarbij het origineel na geslaagde overdracht wordt verwijderd (gewist, vernietigd).

In tabelvorm ziet het er als volg uit::

Proces zender (context)	Proces ontvanger (context)
*Uitwisselen (uitgaand)* zenden beschikbaarstellen	*Uitwisselen (inkomend)* ontvangen opnemen
*Berichten zenden* geauthenticeerde gelijkluidende kopie heeft een eigen bewaartermijn documenteren	*Berichten ontvangen* te gebruiken origineel heeft een eigen bewaartermijn documenteren
*Informatie publiceren* beschikbaarstellen beschikbaar houden tot ... heeft een eigen bewaartermijn documenteren	Informatie halen downloaden en opnemen raadplegen / gebruiken / verwerken heeft een eigen bewaartermijn documenteren
*Informatie overdragen* 'knippen' verplaatsen verwijderd documenteren	Informatie opnemen 'plakken' ontvangen en opnemen heeft een eigen bewaartermijn documenteren

Proces zender (context)

Proces ontvanger (context)

Uitwisselen (uitgaand)

zenden
beschikbaarstellen

Uitwisselen (inkomend)

ontvangen
opnemen

Berichten zenden

geauthenticeerde gelijkluidende kopie
heeft een eigen bewaartermijn
documenteren

Berichten ontvangen

te gebruiken origineel
heeft een eigen bewaartermijn
documenteren

Informatie publiceren

beschikbaarstellen
beschikbaar houden tot ...
heeft een eigen bewaartermijn
documenteren

Informatie halen

downloaden en opnemen
raadplegen / gebruiken / verwerken
heeft een eigen bewaartermijn
documenteren

Informatie overdragen

'knippen'
verplaatsen
verwijderd
documenteren

Informatie opnemen

'plakken'
ontvangen en opnemen
heeft een eigen bewaartermijn
documenteren

(een eerdere versie van deze tabel staat hier)

Er bestaan meerdere communicatiemodellen, dit zijn modellen waarmee aangegeven wordt op welke manier informatie en gegevens worden overgedragen. Op technisch vlak is de bekendste het model van Shannon/Weaver uit 1948 1. Dit model gaat over de manier waarop informatie in haar geheel vanaf de zender bij ontvanger terecht kan komen. De zender zet het bericht om in een te verzenden signaal (encode), de ontvanger maakt van dit signaal weer een bericht (decode). De context van dit model is de telecommunicatie.

Een ander communicatiemodel is afkomstig uit de taalkunde. Dit is het zogenaamde organonmodel van Karl Bühler. Een model dat ook terug te vinden is in het werk van de linguïst Roman Jacobson 2.

Een zender codeert een boodschap in een code. Hij stuurt die intentioneel via een medium naar een ontvanger die de boodschap decodeert. De boodschap moet een context hebben waarnaar verwezen kan worden en die begrijpelijk is voor de ontvanger.

Met dit linguïstische model wordt aangegeven wat nodig is om de inhoud van een bericht met behoud van interpreteerbaarheid van zender naar ontvanger te krijgen.

Bij alle modellen gaat het erom dat een boodschap integraal zonder verlies wordt overgedragen, in technische, taalkundige en archivistische zin. Het aardige is dat voor alle drie de kern hetzelfde is, er is bijvoorbeeld altijd een sprake van een zender en een ontvanger, ook wordt in alle drie de gevallen een bericht omgezet (ingepakt, gecodeerd, uitgepakt, gedecodeerd) en in alle gevallen wordt gebruik gemaakt van kanalen. Het verschil is de oorsprong van de modellen die ieder ook hun eigen karakteristieken hebben.

En er is altijd sprake van een tijdsverschil tussen het moment van zenden en het moment van ontvangen. In veel gevallen zal dat tijdsverschil gezien de stand van de techniek miniem en vrijwel verwaarloosbaar zijn. Maar er kunnen gevallen zijn waar het nodig is om te weten of iemand op een bepaald moment van een bepaalde situatie op de hoogte had kunnen zijn. Een vraag die onder andere beantwoord kan worden met het bepalen van het moment dat informatie via een kanaal ter beschikking is gekomen.

Zie ook deze pagina's

1. Shannon, C.
(1948). A Mathematical Theory of Communication.
pp. 379-423, 623-656.
2. Jacobson, R.
(1960). Closing Statements, Linguistics and Poetics.
27.

Album:

Levenscyclus:

Informatiemodel:

Labels:

Obsolete technology

webmaster — Sun, 19 Mar 2017 16:13:49 +0000

Afbeelding:

Soort:

Foto

Electriciteitsleidingen (bovengronds), niet meer in gebruik, in de buurt van Suwâld aan de Monnikeweg aan de Wijde Ee. (Foto van 16 oktober 2016)

Album:

Van dingen die voorbijkomen

Levenscyclus:

4 Bewaren

Informatiemodel:

Labels:

Archiefwet? Informatiewet!

webmaster — Wed, 16 Nov 2016 21:13:17 +0000

Levenscyclus:

Informatiemodel:

Datum eerste publicatie:

woensdag, 16 november 2016 - 10:00pm

Bestanden:

Bijlage	Grootte
20161115PlatformKeteninformatisering2.pptx	1.36 MB

E-mail

webmaster — Tue, 10 May 2016 20:34:42 +0000

E-mail is een technisch hulpmiddel voor communicatie, informatie-uitwisseling met derden waar een rechtsgevolg aan kan zitten.

Dit onderwerp is opgenomen omdat de techniek op dit moment het samenbindende element is.
Wordt ook wel aangeduid als berichtenverkeer.
Onder dit laatste vallen ook technieken als Twitter, WhatsApp, SMS en dergelijke.

Soorten e-mailadressen:

Geverifieerd e-mailadres - E-mail adres van een burger, bedrijf of andere overheid waarvan het bestaan en de bruikbaarheid voor het elektronisch bestuurlijk verkeer door de ontvangende overheidsorganisatie is vastgesteld.
Centraal e-mailadres – E-mail adres van een overheidsorganisatie in gebruik voor elektronisch bestuurlijk verkeer

Proces NEN 15489:

Archiefregeling:

art. 17-26

Overig:

Formeel berichtenverkeer waarbij overheden betrokken zijn moet voldoen aan de vereisten van de Algemene wet bestuursrecht. (AWB art. 2:13 - 2:17). Overheden (bestuursorganen) kunnen voor de uitvoering een regeling elektronische bestuurlijk verkeer vaststellen.

Grondslag:

Levenscyclus:

Informatiemodel:

Trefwoorden:

Datum eerste publicatie:

dinsdag, 10 mei 2016 - 10:30pm

Probleem met communicatie

webmaster — Mon, 11 Apr 2016 15:11:40 +0000

Het wezenlijke probleem van communicatie bestaat erin op één punt een boodschap, die werd gekozen op een ander punt, exact of bij benadering juist weer te geven. In de meeste gevallen hebben de boodschappen een zin.

Auteur:

Claude Shannon

Herkomst:

James Gleick, Informatie; Van tamtam tot internet, De Bezige Bij, Amsterdam, 2011 (Voorwoord blz.11)

Informatiemodel:

Levenscyclus:

Trefwoorden:

Datum eerste publicatie:

maandag, 11 april 2016 - 5:15pm

Memex

webmaster — Sun, 13 Mar 2016 13:55:27 +0000

A memex is a device in which an individual stores all his books, records, and communications, and which is mechanized so that it may be consulted with exceeding speed and flexibility.

Auteur:

Vannevar Bush

Herkomst:

As We May Think, Life magazine, 1945. July 1945.

Informatiemodel:

Levenscyclus:

Trefwoorden:

Datum eerste publicatie:

zondag, 18 februari 2007 - 10:45am

Fog computing

webmaster — Sat, 20 Feb 2016 23:32:38 +0000

Het in de cloud zetten van je data is niet veilig. Bedrijven die dat wel beweren, verkopen onzin. De enige oplossing is om niet alleen je eigen data maar ook een hoop onzin up te loaden, zodat anderen niet weten wat echt is. De oude Egyptenaren gebruikten die techniek van datavergiftiging al. Versleuteling is geen oplossing. Het is juist deel van het probleem, omdat mensen geloven dat het werkt.

Vindplaats internet

Auteur:

Salvatore Stolfo

Herkomst:

Jolein de Rooij , 'Fog computing is beste privacybescherming'; 'Cloudprovider moet tools bieden voor toevoegen nepgegevens', Computable 28-feb-2011